Rechtszaak over vraag 'Valt VNG onder Wob?'

Valt de VNG in haar rol van belangenbehartiger van gemeenten onder de Wet openbaarheid bestuur? Die vraag is inzet van een door journalist Brenno de Winter aangespannen rechtszaak.
De VNG moest zich op 28 juli bij de rechtbank Arnhem verweren. Aanleiding was een Wob-verzoek van De Winter om informatie over het project Nederland Open in Verbinding te krijgen.

Volgens de VNG ontbreekt een wettelijke basis voor de stelling van De Winter dat de VNG onder de werking van de Wob valt.

Argumenten
De VNG is niet met enig openbaar gezag bekleed en heeft geen publiekrechtelijke bevoegdheden. Ook zijn aan haar geen overheidstaken opgedragen. De VNG handelt bij het behartigen van de belangen van haar leden op eigen naam en titel. De afspraken die zij maakt met het rijk en andere partijen binden dan ook slechts de VNG en niet haar leden. Van een mandaat van de leden is ook geen sprake.

De leden kunnen dan ook niet verantwoordelijk worden gehouden voor het handelen van de VNG net zo min als dat andersom het geval is.
Dit zou ook niet passen bij de autonome positie van gemeenten.

De door de rechter te beantwoorden vraag is dan: 'Kunnen organisaties als de VNG, die formeelrechtelijk niet als bestuursorgaan zijn aan te merken maar wel betrokken zijn bij bestuurlijke aangelegenheden, beschouwd worden als een bestuursorgaan in de zin van de WOB?'

Gevolgen
Als de rechter het beroep van De Winter gegrond verklaart, betekent dit volgens de VNG dat voortaan alle belangenbehartigingorganisaties die in met overheden in gesprek zijn over bestuurlijke aangelegenheden verplicht kunnen worden om interne informatie daarover openbaar te maken en de daarmee gemoeide kosten voor hun rekening te nemen. Dit geldt dan bijvoorbeeld voor de ANWB, de FNV, VNO-NCW en VEH.

Leges gemeenten
De Winter bracht bij de zitting ook de kwestie van leges die gemeenten in rekening brengen voor het verschaffen van informatie en tal van andere zaken ter sprake. Deze vallen echter buiten de omvang van het voorliggende geschil.

De uitspraak van de rechtbank Arnhem volgt binnen zes weken.